Sinds 1 juli 2026 worden alle VCA-audits uitgevoerd volgens de nieuwe checklist, VCA 2026/6.1. Dat geldt ook voor bedrijven die hun certificaat nog onder de oude versie haalden. Begeleid je als KAM-adviseur een paar VCA-klanten, dan wil je per klant weten: wanneer is de eerste audit onder de nieuwe versie, en wat moet daar liggen?
Alles hieronder komt uit de VCA-checklist 2026/6.1 en de vorige versie, VCA 2017/6.0, allebei van SSVV, de eigenaar van VCA.
Ook voor lopende certificaten
In de checklist van 2017 stond bij de controle-audits nog dat de auditor de versie gebruikt waarmee het certificaat ooit is verleend. Die zin staat niet meer in de nieuwe versie. SSVV schrijft dat VCA 2026/6.1 vanaf 1 juli 2026 geldt voor alle nieuwe en lopende certificeringen, en dat vanaf die datum alle audits volgens het nieuwe schema gaan.
Een klant met een certificaat uit 2025 krijgt dus bij de eerstvolgende controle-audit al de nieuwe checklist, niet pas bij de hercertificering. En die controle-audit komt snel: de certificatie-instelling doet er minimaal één per kalenderjaar.
De nieuwe versie gaat alleen over de certificering van bedrijven. Volgens SSVV heeft ze geen gevolgen voor mensen met een VCA-persoonscertificering, zoals het diploma Basisveiligheid VCA.
Wat is er nieuw?
Wie de twee checklists naast elkaar legt, ziet vooral scherpere formuleringen. SSVV noemt dat zelf ook als doel: meer duidelijkheid en een betere aansluiting op de praktijk. Een paar eisen zijn echt nieuw of uitgebreid.
1. Een nieuwe mustvraag over wetgeving (vraag 1.7)
De grootste verandering. Er is voor alle drie de niveaus een mustvraag bij gekomen: heeft het bedrijf een systematiek om de voor VCA relevante VGM-wetgeving te identificeren en na te leven? De checklist vraagt twee procedures. Eén om die wetgeving te identificeren en te registreren, en één om te borgen dat het bedrijf zich eraan houdt.
Daarmee gaat het aantal mustvragen voor VCA* van 23 naar 24, voor VCA** van 27 naar 28 en voor VCA Petrochemie van 33 naar 34. Voor het certificaat moeten alle mustvragen positief zijn. Veel bedrijven regelen dit met een wettenregister: een lijst van de regels die op hun werk van toepassing zijn, met per regel hoe ze eraan voldoen en wanneer de lijst voor het laatst is nagelopen.
Eén mustvraag erbij, op elk niveau
Aantal mustvragen in VCA 2026/6.1 tegenover VCA 2017/6.0
- VCA*24was 23
- VCA**28was 27
- VCA Petrochemie34was 33
2. Interne audits volgens een vastgelegd programma (vraag 1.5)
Jaarlijks een interne audit, en in drie jaar alle vragen van de checklist aan bod: dat bleef hetzelfde. Nieuw is dat die verdeling over drie jaar vastligt in een auditprogramma, dat nu ook bij de gevraagde documenten staat. En de interne auditor moet voldoende onafhankelijk zijn van de onderwerpen die aan bod komen.
3. SMART-doelstellingen in de directiebeoordeling (vraag 1.6)
In 2017 ging de doelstelling in de directiebeoordeling over ongevallen en incidenten. Nu gaat ze over het verbeteren van veiligheid en gezondheid. En doelstellingen moeten SMART zijn: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden, passend bij de grootte van de organisatie.
4. Een instructieprogramma voor nieuwe medewerkers (vraag 3.5)
De vraag heet nu “Heeft het bedrijf een bedrijfseigen VGM-voorlichting en -instructieprogramma?”. Erbij gekomen als eis en als document: een instructieprogramma voor nieuwe medewerkers en voor medewerkers die een andere functie krijgen.
5. Ernstige incidenten direct melden (vraag 11.1)
Ernstige incidenten met medewerkers die binnen de scope van het certificaat werken, meldt het bedrijf nu direct aan de certificatie-instelling. In het procedurehoofdstuk staat daarnaast een nieuwe speciale audit. Die kan de certificatie-instelling inzetten na een ernstig incident, bij uitbreiding van het toepassingsgebied of als er aanwijzingen zijn dat het VGM-systeem niet meer goed werkt.
Kleinere wijzigingen
- Functieomschrijvingen van leidinggevenden noemen naast taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden nu ook vaardigheden op het gebied van VGM (vraag 1.3). De jaarlijkse beoordeling van leidinggevenden gaat daarvan uit (vraag 1.4).
- De actuele versie van het VGM-projectplan moet beschikbaar zijn op de werkplek bij de opdrachtgever (vraag 5.2, verplicht voor VCA Petrochemie).
- Bij keuringen stond in 2017 dat de keuringsvervaldatum op arbeidsmiddelen en PBM is aangegeven. Nu moet de gebruiker die datum direct kunnen terugvinden (vraag 9.2).
Wat je per klant wilt zien
Voor één bedrijf is dit een overzichtelijk lijstje. Met vijf klanten heb je vijf auditdata, vijf niveaus en vijf mappen. Per klant wil je dan in één oogopslag zien:
- wanneer de eerstvolgende controle-audit is, want dat is de eerste onder de nieuwe checklist;
- of er een wettenregister is, en wanneer het voor het laatst is nagelopen;
- of het auditprogramma voor drie jaar vastligt;
- of de doelstellingen in de directiebeoordeling SMART zijn opgeschreven;
- of er een instructieprogramma voor nieuwe medewerkers is.
Klaar voor de nieuwe checklist?
Per klant de eerstvolgende controle-audit en vier nieuwe punten
Voorbeeld met verzonnen gegevens.
Van losse lijsten naar één overzicht
Die gegevens heb je meestal al: de auditdata in je agenda, de wettenregisters en actielijsten in Excel bij de klant. Een dashboard kan die bestaande lijsten als bron gebruiken en per klant laten zien wat er nog openstaat voor de volgende audit. Zie je dat het wettenregister van een klant al een jaar niet is nagelopen, dan plan je dat in voordat de auditor erom vraagt. Werkt een klant met eigen KAM-software, dan blijft die gewoon in gebruik. Het overzicht komt ernaast. Hoe dat eruitziet voor een KAM-coördinator, met acties en audits op één plek, lees je in Van Excel naar dashboard op outofthebubble.nl.
Hoe zo’n overzicht eruit kan zien, lees je op de pagina dashboard voor KAM-adviseurs.
Dit overzicht is gemaakt door de twee versies naast elkaar te leggen. Het is geen volledige lijst van alle tekstwijzigingen. Twijfel je hoe een eis bij jouw klant wordt uitgelegd, vraag het dan na bij de certificatie-instelling die de audit doet.
